Βάρδιες και Βαρδιακή Εργασία

Βαρδιακή εργασία σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι χωρίζονται σε ομάδες που καλύπτουν διαφορετικές χρονικές ζώνες της μέρας ή της νύχτας. Αν δουλεύεις σε σύστημα βαρδιών, έχεις συγκεκριμένα δικαιώματα πέρα από τα συνηθισμένα.

Τύποι Βαρδιακής Εργασίας

Πρόγραμμα Βαρδιών — Υποχρεώσεις Εργοδότη

Τα αφεντικά οφείλουν:

  1. Να καταρτίζουν και καταχωρούν το πρόγραμμα βαρδιών στο Εργάνη πριν τεθεί σε εφαρμογή.
  2. Να σου γνωστοποιούν το πρόγραμμα εγκαίρως — τουλάχιστον λίγες μέρες πριν (ο ακριβής χρόνος μπορεί να ορίζεται από ΣΣΕ). Δικαιούσαι να ξέρεις το πρόγραμμά σου εκ των προτέρων — δεν μαθαίνεις την επομένη τι βάρδια κάνεις.
  3. Να σέβονται το δικαίωμά σου να γνωρίζεις το πρόγραμμα ώστε να οργανώνεις τη ζωή σου.

Αν το πρόγραμμα αλλάζει χωρίς επαρκή προειδοποίηση, κάνε γραπτή ένσταση στα αφεντικά. Αν συνεχίζεται, καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας (1555) — η μη τήρηση του ωρολογίου Εργάνη είναι παράβαση που επισύρει πρόστιμα.

Ελάχιστη Ανάπαυση Μεταξύ Βαρδιών

Μεταξύ δύο βαρδιών πρέπει να μεσολαβούν τουλάχιστον 11 συνεχόμενες ώρες ανάπαυσης (ΠΔ 88/1999 άρθρο 3· το όριο μειώθηκε από 12 σε 11 ώρες με τον Ν.4093/2012· κωδικοποιημένο στον ΚΕΔ, ΠΔ 62/2025, άρθρο 171). Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να τελειώνεις βάρδια στις 22:00 και να ξεκινάς άλλη στις 06:00 της επομένης — είναι μόνο 8 ώρες και είναι παράνομο.

Το 11ωρο είναι απαραβίαστο — ακόμη και με το 13ωρο που εισήγαγε ο Ν.5239/2025, η ελάχιστη ημερήσια ανάπαυση των 11 ωρών δεν καταργείται. Κανείς δεν σε υποχρεώνει σε 13ωρη ημέρα: έχεις ρητό δικαίωμα άρνησης χωρίς αντίποινα (η άρνηση δεν είναι λόγος απόλυσης ή δυσμενούς μεταχείρισης).

Νυχτερινή Βάρδια — Επιπλέον Προστασία

Αν η βάρδια σου εμπίπτει ολικά ή μερικά στο χρονικό διάστημα 22:00–06:00, δικαιούσαι νυχτερινό επίδομα. Δες αναλυτικά στο Νυχτερινή Εργασία.

Επίδομα Βαρδιακής (Shift Premium)

Εκτός από το νυχτερινό επίδομα, πολλοί κλάδοι προβλέπουν επίδομα βαρδιακής για την εναλλαγή ωραρίων καθεαυτήν. Το ποσό ορίζεται από τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ) του κλάδου σου:

Άδεια και Βαρδιακή Εργασία

Η ετήσια άδεια συνεχίζει να συσσωρεύεται με τον ίδιο τρόπο ανεξαρτήτως βαρδιών. Δεν χάνεις άδεια επειδή δουλεύεις σε βάρδιες. Δες Ετήσια Άδεια για λεπτομέρειες.

Υγεία — Δικαίωμα Ιατρικής Παρακολούθησης

Οι εργαζόμενοι σε εναλλασσόμενες νυχτερινές βάρδιες έχουν δικαίωμα σε περιοδικούς ιατρικούς ελέγχους χωρίς χρέωση. Οι εναλλαγές βαρδιών επηρεάζουν τον κιρκαδικό ρυθμό, τον ύπνο και μακροπρόθεσμα την υγεία. Αν ο εργοδότης δεν οργανώνει αυτούς τους ελέγχους, ζήτα το γραπτώς.

Απαγορεύσεις

Ορισμένες κατηγορίες εργαζόμενων δεν μπορούν να ανατεθούν σε νυχτερινές βάρδιες:

Αν το Πρόγραμμα Αλλάζει Απότομα

Αν ο εργοδότης αλλάζει βάρδιες χωρίς επαρκή προειδοποίηση:

  1. Γραπτή ένσταση — email ή επιστολή στον εργοδότη, κρατώντας αντίγραφο.
  2. Αν επιμένει, καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας (1555). Η μη τήρηση του προγράμματος Εργάνη είναι παράβαση.
  3. Σε επαναλαμβανόμενα περιστατικά, επικοινώνησε με το συνδικάτο σου για συλλογική δράση.

Νομοθεσία