Ετήσια Άδεια

Αν δουλεύεις με σχέση εξαρτημένης εργασίας (ιδιωτικός τομέας), δικαιούσαι ετήσια άδεια με αποδοχές. Δεν το ζητάς — το διεκδικείς. Το δικαίωμα αυτό κατοχυρώνεται με τον ΑΝ 539/1945 όπως έχει τροποποιηθεί.

Ημέρες άδειας ανά έτος

5-ήμερη εβδομάδα εργασίας

6-ήμερη εβδομάδα εργασίας

Πρόσεξε τα σκαλοπάτια προϋπηρεσίας: πολλά αφεντικά «ξεχνούν» ότι μετά τα 10 έτη

στον ίδιο εργοδότη (ή 12 έτη συνολικά σε οποιονδήποτε) δικαιούσαι **25 ημέρες (5ήμερο) /

30 ημέρες (6ήμερο), και μετά τα 25 έτη μία επιπλέον — 26 / 31**. Μη σε κρατάνε

κολλημένο/η στις 22/26: είναι κλεμμένες μέρες.

Σημείωση: Ορισμένες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ) προβλέπουν ευνοϊκότερες

ρυθμίσεις. Εφαρμόζεται πάντα η ευνοϊκότερη για σένα ρύθμιση.

Επίδομα άδειας

Μαζί με την άδεια, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει και επίδομα άδειας, το οποίο ισούται με 50% του μηνιαίου μισθού (για 5-ήμερο) ή με το 50% των αποδοχών 15 ημερών (για 6-ήμερο). Δεν μπορεί να υπερβαίνει τις αποδοχές 15 ημερών για μισθωτούς ή 13 ημερομισθίων για ημερομίσθιους.

Πότε χορηγείται η άδεια

• Έχεις δικαίωμα να ζητήσεις άδεια μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος
• Τα αφεντικά δεν μπορούν να αρνηθούν τη χορήγηση άδειας παρά μόνο για σοβαρούς

επιχειρησιακούς λόγους

• Αν η άδεια δεν δοθεί μέσα στο έτος λόγω υπαιτιότητας του εργοδότη,

σου οφείλεται αποζημίωση ίση με τις αποδοχές της άδειας

Μερική απασχόληση

Εργαζόμενοι με Μερική Απασχόληση δικαιούνται άδεια ανάλογη με το ποσοστό απασχόλησής τους (π.χ. εργαζόμενος 4 ώρες/ημέρα λαμβάνει ήμισυ των ημερών πλήρους απασχόλησης).

Υπολογισμός

Χρησιμοποίησε τον [Υπολογιστή Ετήσιας Άδειας](#/apps/pto) για να μάθεις πόσες ημέρες δικαιούσαι.

Ασθένεια κατά τη διάρκεια άδειας

Αν αρρωστήσεις κατά τη διάρκεια της ετήσιας άδειας, οι ημέρες ασθένειας δεν μετράνε ως άδεια. Η άδεια «παγώνει» για όσες μέρες διαρκεί η πιστοποιημένη ασθένεια, και δικαιούσαι να πάρεις αυτές τις ημέρες αργότερα.

Τι πρέπει να κάνεις:

1. Ειδοποίησε τον εργοδότη αμέσως
2. Πήγαινε σε γιατρό και πάρε ιατρική βεβαίωση που να καλύπτει τις ημέρες ασθένειας
3. Κατάθεσε τη βεβαίωση στον εργοδότη

Αυτό έχει επιβεβαιωθεί από την ελληνική νομολογία (ΑΠ 1351/2009) και είναι σε πλήρη εναρμόνιση με την ευρωπαϊκή νομολογία (ΔΕΕ C-277/08 Vicente Pereda): κανένας εργοδότης δεν μπορεί να σου «κλέψει» άδεια επειδή αρρώστησες.

Μεταφορά αδείας (Carry-over)

Κατ' αρχήν η άδεια χορηγείται μέσα στο ημερολογιακό έτος. Όμως, βάσει Ν. 4808/2021 (άρθρο 61), η άδεια που δεν ελήφθη μπορεί να μεταφερθεί και να εξαντληθεί μέχρι το πρώτο τρίμηνο (Ιανουάριος–Μάρτιος) του επόμενου ημερολογιακού έτους. Αυτό σπάει την πίεση «όποιος δεν την πάρει μέχρι 31/12 τη χάνει» που ασκούν συχνά τα αφεντικά — η άδεια δεν χάνεται.

Αν ο εργοδότης φταίει που δεν πήρες άδεια (π.χ. αρνήθηκε, σε φόρτωσε με δουλειά), δικαιούσαι αποζημίωση ίση με τις αποδοχές άδειας + το επίδομα άδειας.

Τι δεν επιτρέπεται:

• Ο εργοδότης δεν μπορεί να σου «εξαγοράσει» την άδεια με χρήματα όσο η σύμβαση εργασίας βρίσκεται σε ισχύ — το δικαίωμα ανάπαυσης δεν πωλείται.

Εξαίρεση: αν λυθεί η σύμβαση εργασίας (απόλυση, παραίτηση, λήξη συμβολαίου), κάθε αχρησιμοποίητη άδεια αποζημιώνεται πλήρως σε χρήμα.

Αποδοχές αδείας σε περίπτωση λύσης σύμβασης

Όταν η σύμβαση εργασίας λυθεί για οποιονδήποτε λόγο — απόλυση, παραίτηση, λήξη ορισμένου χρόνου — δικαιούσαι αναλογική αποζημίωση για κάθε ημέρα άδειας που δεν έχεις λάβει.

Υπολογισμός: (ημέρες δεδουλευμένης άδειας) × (ημερήσιο μισθό)

Αυτό το δικαίωμα δεν μπορεί να παραιτηθείς — κάθε συμφωνία που το αφαιρεί είναι άκυρη. Η παραγραφή της αξίωσης είναι 5 χρόνια από τη λύση της σύμβασης.

Κατάτμηση άδειας (Splitting)

Η ετήσια άδεια χορηγείται κατ' αρχήν ενιαία. Επιτρέπεται η τμηματική χορήγηση κατόπιν έγγραφου αιτήματος του εργαζόμενου και αποδοχής από τον εργοδότη — έτσι μπορείς να σπάσεις την άδεια σε περισσότερα διαστήματα μέσα στο έτος. Σε κάθε κατάτμηση ισχύει ένα απαράβατο όριο: ένα τουλάχιστον τμήμα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 6 συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες (6ήμερο) ή 5 συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες (5ήμερο) — και 12 εργάσιμες ημέρες για ανήλικους εργαζόμενους.

Προσοχή: ο νόμος μετράει εργάσιμες ημέρες, όχι ημερολογιακές. Τα υπόλοιπα τμήματα κατανέμονται με κοινή συμφωνία, με βάση τις δικές σου ανάγκες.

Βιβλίο Αδειών

Κάθε εργοδότης υποχρεούται να τηρεί Βιβλίο Αδειών, στο οποίο καταγράφονται:

• Ονοματεπώνυμο εργαζόμενου
• Αριθμός ημερών άδειας που χορηγήθηκαν
• Ημερομηνίες χορήγησης
• Αποδοχές άδειας και επίδομα άδειας που καταβλήθηκαν

Το Βιβλίο Αδειών πρέπει να είναι διαθέσιμο για έλεγχο από την Επιθεώρηση Εργασίας. Ως εργαζόμενος, έχεις δικαίωμα να ζητήσεις αντίγραφο των δικών σου εγγραφών.

Αν ο εργοδότης δεν τηρεί Βιβλίο Αδειών ή αρνείται να σου δώσει αντίγραφο, μπορείς να υποβάλεις αναφορά στην Επιθεώρηση Εργασίας.

Ειδικές κατηγορίες εργαζόμενων

Κυρώσεις για τη μη χορήγηση άδειας

Αν τα αφεντικά αρνούνται ή «ξεχνούν» να σου δώσουν άδεια, τους βρίσκουν τα εξής — και είναι βαριά:

1. Αποζημίωση διπλάσια από τις αποδοχές άδειας + επίδομα άδειας που δεν χορηγήθηκε — στην τσέπη σου
2. Διοικητικό πρόστιμο από την Επιθεώρηση Εργασίας: 350–500 € ανά εργαζόμενο — για κάθε εργαζόμενο που αδικούν
3. Ποινική ευθύνη σε περίπτωση επανειλημμένων παραβάσεων — φτάνουν στα δικαστήρια

Νομική βάση: Ν. 4488/2017, άρθρο 36.

Αν σου στερούν άδεια: κατάθεσε αναφορά στην Επιθεώρηση Εργασίας (hli.gov.gr) — είναι δωρεάν και ανώνυμη.

Αν δεν σου δώσουν τα δικαιώματά σου, οργανώσου και διεκδίκησέ τα συλλογικά. Μόνος/η απέναντι στον εργοδότη είσαι εκτεθειμένος/η — με το σωματείο στο πλευρό σου, τα αφεντικά μετράνε δύο φορές.

Νομοθεσία

• ΑΝ 539/1945 — Περί Ετησίας Αδείας των Μισθωτών (όπως τροποποιήθηκε, ιδίως Ν. 3302/2004 για την κλιμάκωση ημερών κατά προϋπηρεσία)
• ΚΕΔ (ΠΔ 62/2025) άρθρα 220–226 — κωδικοποίηση του ΑΝ 539/1945 (ημέρες άδειας, επίδομα άδειας, προστασία του δικαιώματος)
• Ν. 4808/2021, άρθρο 61 — κατάτμηση και μεταφορά της άδειας έως το α΄ τρίμηνο του επόμενου έτους
• Ν. 4554/2018 — τροποποιήσεις ΑΝ 539/1945
• Εγκύκλιος Υπ. Εργασίας 37820/2012
• Ν. 4488/2017 — τροποποιήσεις εργατικής νομοθεσίας (κυρώσεις)
• ΑΚ 657–660 — αποδοχές αδείας
• ΑΠ 1351/2009 — ασθένεια κατά τη διάρκεια άδειας
• ΔΕΕ C-277/08 (Vicente Pereda) — ευρωπαϊκή νομολογία για ασθένεια κατά τη διάρκεια άδειας