Άδεια Πένθους
Όταν χάνεις έναν δικό σου άνθρωπο, το αφεντικό δεν έχει καμία δουλειά να σε περιμένει στη βάρδια σαν να μη συνέβη τίποτα. Ο νόμος —και η Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΕΓΣΣΕ)— σου αναγνωρίζει άδεια πένθους με πλήρεις αποδοχές για να κηδέψεις τον νεκρό σου και να σταθείς στην οικογένειά σου. Είναι δικαίωμα — όχι χάρη, και δεν αφαιρείται από την κανονική σου άδεια.
Τι δικαιούσαι
Δύο (2) ημέρες άδεια με αποδοχές σε περίπτωση θανάτου στενού συγγενή. Ισχύει για όλους τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα με εξαρτημένη σχέση εργασίας, ανεξάρτητα από το είδος της σύμβασης (πλήρους ή μερικής, ορισμένου ή αορίστου χρόνου) και χωρίς προϋπόθεση προϋπηρεσίας.
Η άδεια καλύπτει τον θάνατο:
- του/της συζύγου
- τέκνου, γονέα ή αδελφού/ής — και εξ αίματος και εξ αγχιστείας συγγενή στην ίδια γραμμή και τον ίδιο βαθμό, δηλαδή και τα πεθερικά (πεθερός/πεθερά), τον γαμπρό/τη νύφη και τον/την κουνιάδο/κουνιάδα
Βασικά:
- Χορηγείται με αποδοχές — καμία περικοπή μισθού.
- Δεν αφαιρείται από την Ετήσια Άδεια ούτε από άλλες άδειες — είναι αυτοτελής.
- Δεν υπάρχει ελάχιστο διάστημα υπηρεσίας για να τη δικαιούσαι.
Άδεια πενθούντων γονέων: 20 ημέρες για την απώλεια παιδιού
Η απώλεια παιδιού δεν συγκρίνεται με τίποτα, και ο νόμος το αναγνωρίζει ρητά. Από το 2023, ο εργαζόμενος γονέας που χάνει το παιδί του δικαιούται άδεια είκοσι (20) ημερών με αποδοχές — όχι τις 2 ημέρες της γενικής άδειας πένθους, αλλά μια ειδική, πολύ μεγαλύτερη άδεια.
- 20 ημέρες με αποδοχές για κάθε εργαζόμενο γονέα, σε περίπτωση θανάτου τέκνου.
- Αφορά όλους τους εργαζόμενους γονείς: φυσικούς, θετούς και ανάδοχους γονείς, καθώς και τις τεκμαιρόμενες μητέρες.
- Ισχύει και στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα, με οποιαδήποτε σχέση ή μορφή απασχόλησης.
- Θεσπίστηκε με τον Ν. 5018/2023 (άρθρο 93) και σήμερα περιλαμβάνεται στον Κώδικα Εργατικού Δικαίου (άρθρο 246).
Πώς τη ζητάς
- Ειδοποίησε τον εργοδότη μόλις μπορέσεις — η άδεια ξεκινά από τον θάνατο, δεν είναι κάτι που «εγκρίνεται» εκ των υστέρων.
- Κράτα τη ληξιαρχική πράξη θανάτου — είναι το φυσικό δικαιολογητικό αν σου ζητηθεί απόδειξη του θανάτου και της συγγένειας.
- Αν γίνεται, ζήτα γραπτή επιβεβαίωση της άδειας από τον εργοδότη, ώστε να υπάρχει αποδεικτικό ίχνος.
Αν το αφεντικό αρνηθεί
Η άρνηση χορήγησης, η περικοπή αποδοχών ή οποιαδήποτε ποινή (δυσμενής μεταχείριση, απόλυση) για τη χρήση της άδειας πένθους είναι παράνομη.
- Μην αποδεχτείς προφορική άρνηση. Ζήτα γραπτή απάντηση — αυτό από μόνο του συχνά αλλάζει τη στάση τους.
- Κατάγγειλε στην Επιθεώρηση Εργασίας (τηλ. 1555). Ο εργοδότης οφείλει τις αποδοχές που παρακράτησε και υπόκειται σε πρόστιμο.
- Οργανώσου. Ενημέρωσε το σωματείο σου και διεκδίκησε το δικαίωμα συλλογικά — καμία άδεια δεν κατοχυρώνεται τόσο σταθερά όσο όταν την υπερασπίζεται οργανωμένος συνάδελφος. Βλ. Συνδικαλισμός.
Δες επίσης
- Ειδικές Άδειες
- Άδεια Γάμου & Τεκνοποίησης
- Θάνατος Εργαζόμενου
Νομοθεσία
- ΕΓΣΣΕ 2002-2003, άρθρο 9 — άδεια δύο (2) ημερών με αποδοχές για θάνατο συζύγου, τέκνου, γονέα ή αδελφού/ής (η ΕΓΣΣΕ αναφέρει «δύο ημέρες»)
- ΕΓΣΣΕ 2010-2012, άρθρο 8 — επέκτεινε την άδεια και στους εξ αγχιστείας συγγενείς της ίδιας γραμμής και βαθμού
- ΚΕΔ (ΠΔ 62/2025) άρθρο 246 — «Πενθούντες γονείς»: άδεια 20 ημερών με αποδοχές για θάνατο τέκνου (προέλευση: Ν. 5018/2023 άρθρο 93)
- Ν. 5018/2023 (ΦΕΚ Α΄ 25/9.2.2023), άρθρο 93 — θέσπισε την άδεια πενθούντων γονέων