Απεργία

Η απεργία είναι η συλλογική αποχή από την εργασία με σκοπό την προάσπιση εργασιακών ή γενικότερων κοινωνικών συμφερόντων. Αποτελεί συνταγματικό δικαίωμα (άρθρο 23 παρ. 2 του Συντάγματος) και κατοχυρώνεται με τον Ν. 1264/1982.

Η απεργία είναι το πιο ισχυρό εργαλείο που έχεις — χρησιμοποίησέ το.

Δεν είναι απλά δικαίωμα — είναι η πιο άμεση απάντηση στην εξουσία των αφεντικών.

Ποιοι μπορούν να κηρύξουν απεργία

Μόνο συνδικαλιστικές οργανώσεις (πρωτοβάθμιες/δευτεροβάθμιες/τριτοβάθμιες) μπορούν νόμιμα να κηρύξουν απεργία. Απαιτείται:

  1. Απόφαση Γενικής Συνέλευσης — για πρωτοβάθμιο σωματείο απαιτείται απαρτία 50%+1 των ταμειακά εντάξει μελών (ο Ν. 4808/2021 ανέβασε το όριο από το 1/3) — ή Διοικητικού Συμβουλίου για οργανώσεις ανώτερης βαθμίδας
  2. Προηγούμενη κατάθεση αιτήματος δημόσιου διαλόγου ενώπιον του ΟΜΕΔ (προϋπόθεση που πρόσθεσε ο Ν. 4808/2021)
  3. Γραπτή προειδοποίηση στον εργοδότη και στην Επιθεώρηση Εργασίας:

Κλαδικές απεργίες — κοινή γνωστοποίηση

Για κλαδικές ή γενικές απεργίες, η γνωστοποίηση γίνεται μέσω της ομοσπονδίας ή της ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ αντίστοιχα.

Ελάχιστη εξασφάλιση υπηρεσιών

Σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας (νοσοκομεία, ΔΕΗ, νερό, τηλεπικοινωνίες, μέσα μεταφοράς), κατά τη διάρκεια απεργίας πρέπει να εξασφαλίζεται ελάχιστο επίπεδο υπηρεσιών για την προστασία της ζωής και της δημόσιας ασφάλειας. Το προσωπικό ασφαλείας το ορίζει η συνδικαλιστική οργάνωση που κηρύσσει την απεργία — όχι ο εργοδότης· το προσωπικό ελάχιστης (στοιχειώδους) λειτουργίας καθορίζεται με συμφωνία της πιο αντιπροσωπευτικής οργάνωσης και του εργοδότη.

Αν κληθείς ως προσωπικό ασφαλείας και αρνηθείς, δεν αποτελεί λόγο απόλυσης, αλλά ο εργοδότης μπορεί να σε παραπέμψει σε πειθαρχική διαδικασία.

Δικαιώματα απεργών

Απαγόρευση αντιποίνων

Μισθός κατά την απεργία

Κατά τη διάρκεια της απεργίας δεν οφείλεται μισθός για τις ημέρες αποχής — αυτό είναι αναμενόμενο και νόμιμο. Το κόστος αυτό είναι μέρος της συλλογικής δράσης.

Εξαίρεση: αν ο εργοδότης εξαναγκάσει τους εργαζόμενους σε απεργία με προβοκατόρικες ενέργειες (lock-out, παράνομη αλλαγή όρων), οφείλεται αποζημίωση.

Απαγόρευση χρήσης απεργοσπαστών

Τα αφεντικά απαγορεύεται να:

Είδη απεργιών

Τμηματική απεργία (κυλιόμενη)

Αποχή εργαζόμενων τμηματικά και εναλλάξ — αποτελεσματική γιατί παραλύει την παραγωγή χωρίς να μένουν χωρίς μισθό οι ίδιοι εργαζόμενοι πολλές ημέρες.

Απεργία πεχτρέβα (εν ψυχρώ)

Εκτέλεση εργασίας με αυστηρή τήρηση κανονισμών χωρίς τη συνήθη εξαιρετική προσπάθεια — νόμιμη εφόσον δεν υπερβαίνει τις νόμιμες υποχρεώσεις.

Καθιστική απεργία (κατάληψη)

Παραμονή στο χώρο εργασίας χωρίς παροχή εργασίας. Νομικά αμφιλεγόμενη — μπορεί να χαρακτηριστεί αδικαιολόγητη κατοχή ιδιοκτησίας. Χρησιμοποιείται ωστόσο συχνά σε περίπτωση διακοπής εργασιών ή αδήλωτης απόλυσης.

Συμπαθητική απεργία

Απεργία αλληλεγγύης με άλλους εργαζόμενους. Επιτρέπεται αλλά δεν αναστέλλει την υποχρέωση γνωστοποίησης (24 ώρες, ή 4 ημέρες για επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας).

Παράνομη απεργία — συνέπειες

Η απεργία θεωρείται παράνομη αν:

Σε παράνομη απεργία, ο εργοδότης μπορεί να επιδιώξει αστική αποζημίωση κατά της οργάνωσης — όχι κατά των μεμονωμένων εργαζόμενων που συμμετείχαν.

Προσωπικό Ασφαλείας (Safety Staff During Strikes)

Ποιες επιχειρήσεις αφορά

Σε απεργίες επιχειρήσεων που παρέχουν υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (νοσοκομεία, ΔΕΗ, ύδρευση, αποχέτευση, τηλεπικοινωνίες, δημόσιες συγκοινωνίες), η οργάνωση που κηρύσσει την απεργία οφείλει να ορίσει ελάχιστο προσωπικό ασφαλείας για τη διατήρηση βασικών υπηρεσιών.

Διαδικασία

  1. Η προειδοποίηση απεργίας (4 πλήρεις ημέρες πριν για επιχειρήσεις κοινής

    2. ωφέλειας) πρέπει να προσδιορίζει και πόσοι εργαζόμενοι θα αποτελέσουν το προσωπικό ασφαλείας

  2. Η οργάνωση επιλέγει ποιοι ορίζονται ως προσωπικό ασφαλείας — ο εργοδότης

    3. δεν μπορεί να ορίσει μονομερώς εργαζόμενους

  3. Το προσωπικό ασφαλείας πρέπει να είναι αρκετό για να αποτρέπει κινδύνους

    4. για τη ζωή και τις κρίσιμες υποδομές — όχι για να διατηρεί κανονική λειτουργία

  4. Ο αριθμός καθορίζεται με συμφωνία· αν δεν υπάρξει συμφωνία, αποφασίζει

    5. η Επιθεώρηση Εργασίας ή διαιτητής

Αν σε ορίσουν ως προσωπικό ασφαλείας

Ελάχιστη εξασφάλιση υπηρεσιών — υπολογισμός

Για κάθε επιχείρηση, το απαιτούμενο επίπεδο ελάχιστων υπηρεσιών καθορίζεται από: (α) προηγούμενη συμφωνία στην επιχειρησιακή ΣΣΕ, ή (β) υπουργική απόφαση για κάθε κλάδο, ή (γ) απόφαση της Επιθεώρησης Εργασίας κατά περίπτωση. Οι εργαζόμενοι σε νοσοκομεία, για παράδειγμα, υποχρεούνται να διατηρούν τουλάχιστον το ένα τρίτο (1/3) της συνήθως παρεχόμενης υπηρεσίας κατά τη διάρκεια απεργιών.

Αν σε πιέζουν να μη συμμετάσχεις

Κάθε πίεση των αφεντικών κατά απεργών (απειλές, αλλαγή ωραρίου, "μεταθέσεις") αποτελεί παράνομη ανάμειξη στη συνδικαλιστική δράση. Κατάγγελλε στην Επιθεώρηση Εργασίας (τηλ. 1555) και στην οργάνωσή σου. Δεν είσαι μόνος/η — η δύναμη είναι στη συλλογική δράση.

Δες επίσης

Νομοθεσία