Άδικη Απόλυση
Αν σε απολύουν για λόγους που ο νόμος ρητά απαγορεύει — ή χωρίς να τηρήσουν τις νόμιμες διατυπώσεις — η απόλυση είναι παράνομη και άκυρη. Δεν έχεις υποχρέωση να την αποδεχθείς.
Λόγοι ακυρότητας
Απαγορεύεται η απόλυση λόγω:
- Συνδικαλιστικής δράσης (μέλος ΔΣ συνδικάτου, έγερση αιτημάτων)
- Εγκυμοσύνης / μητρότητας (18 μήνες προστασία)
- Άσκησης νόμιμου δικαιώματος (π.χ. αναφορά στην Επιθεώρηση Εργασίας, κατάθεση καταγγελίας)
- Φύλου, φυλής, θρησκείας, αναπηρίας (Ν. 4443/2016)
- Κατάθεσης μάρτυρα σε δικαστική διαδικασία
- Άσκησης δικαιώματος σε Ετήσια Άδεια
Το βάρος απόδειξης πέφτει στον εργοδότη
Από τον Ν. 4808/2021 (άρθρο 66 §2· κωδικοποιημένο στον ΚΕΔ, ΠΔ 62/2025, άρθρο 350) το παιχνίδι άλλαξε υπέρ σου. Αν αποδείξεις στο δικαστήριο πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν βάσιμα ότι η απόλυση έγινε για έναν από τους απαγορευμένους λόγους, το βάρος αντιστρέφεται: πλέον ο εργοδότης οφείλει να αποδείξει ότι ΔΕΝ σε απέλυσε γι' αυτόν τον λόγο. Δεν χρειάζεται εσύ να αποδείξεις την πρόθεσή του — αρκεί να πιθανολογήσεις τα περιστατικά.
Αν η απόλυση κριθεί άκυρη, δικαιούσαι αναγνώριση της ακυρότητας και επαναφορά στη θέση σου, με τους μισθούς υπερημερίας. Εναλλακτικά, αντί της επαναφοράς, μπορεί να επιδικαστεί πρόσθετη αποζημίωση, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη των τακτικών αποδοχών 3 μηνών ούτε μεγαλύτερη του διπλάσιου της νόμιμης αποζημίωσης απόλυσης (άρθρο 66 §3 Ν. 4808/2021).
Ειδική προστασία συνδικαλιστικών στελεχών
Αυτή είναι η ισχυρότερη προστασία που παρέχει ο νόμος — και αφορά άμεσα εκείνους που δραστηριοποιούνται συνδικαλιστικά.
Ποιοι προστατεύονται
Τα μέλη των Διοικητικών Συμβουλίων (ΔΣ) πρωτοβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων δεν μπορούν να απολυθούν κατά τη διάρκεια της θητείας τους και για ένα (1) χρόνο μετά τη λήξη της.
Ο αριθμός των προστατευόμενων μελών εξαρτάται από το μέγεθος του σωματείου:
| Μέλη οργάνωσης | Αριθμός προστατευόμενων μελών ΔΣ |
|---|---|
| Έως 200 μέλη | 5 μέλη |
| Έως 1.000 μέλη | 7 μέλη |
| Άνω των 1.000 μελών | 9 μέλη |
Η ίδια προστασία ισχύει και για τα πρώτα 21 ιδρυτικά μέλη νεοσύστατης συνδικαλιστικής οργάνωσης, εφόσον η επιχείρηση απασχολεί πάνω από 80 εργαζόμενους, για έναν χρόνο από την υπογραφή της ιδρυτικής πράξης.
Τι σημαίνει πρακτικά
Τα αφεντικά που θέλουν να απολύσουν προστατευόμενο μέλος ΔΣ συνδικάτου πρέπει πρώτα να λάβουν απόφαση της Επιτροπής Προστασίας Συνδικαλιστικών Στελεχών (άρθρο 15 Ν. 1264/1982) — τριμελούς επιτροπής με πρόεδρο τον πρόεδρο πρωτοδικών, που αποφασίζει κατά πλειοψηφία μέσα σε δέκα (10) ημέρες. Η απόλυση επιτρέπεται μόνο αν συντρέχει ένας από τους περιοριστικά αναφερόμενους σπουδαίους λόγους του άρθρου 14 §10 Ν. 1264/1982 και το επιβεβαιώσει η Επιτροπή.
Προσοχή — δεν είναι ο ΟΜΕΔ. Ο ΟΜΕΔ (Οργανισμός Μεσολάβησης και Διαιτησίας) αφορά τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και δεν έχει καμία αρμοδιότητα εδώ.
Αν η απόλυση γίνει χωρίς την απόφαση της Επιτροπής, είναι αυτοδικαίως άκυρη — το μέλος ΔΣ δικαιούται να απαιτήσει την επιστροφή του στην εργασία και αποζημίωση για όλο το διάστημα που έχασε.
Γιατί αυτό αλλάζει τα πράγματα
Σε πολλές επιχειρήσεις, η δημιουργία σωματείου ή η εκλογή σε ΔΣ είναι ο μόνος πρακτικός τρόπος να αποκτήσεις οριζόντια προστασία από αυθαίρετη απόλυση — και το νομοθετικό πλαίσιο το αναγνωρίζει αυτό ρητά.
Τι κάνω αν πιστεύω ότι η απόλυσή μου είναι άδικη
- Μη υπογράψεις τίποτα χωρίς να συμβουλευτείς συνδικάτο ή δικηγόρο —
- Κατάγγελλε στην Επιθεώρηση Εργασίας (τηλ. 1555) αν η απόλυση συνδέεται με συνδικαλιστική
- Άσκησε αγωγή ακυρότητας στο αρμόδιο Ειρηνοδικείο ή Μονομελές
- Ζήτησε ασφαλιστικά μέτρα για άμεση επαναπρόσληψη εκκρεμούσης της δίκης
- Αν είσαι προστατευόμενο μέλος ΔΣ, η απόλυσή σου χωρίς προηγούμενη
ειδικά αν σου ζητούν να υπογράψεις «οικειοθελή αποχώρηση»
δράση ή άλλο νόμιμο δικαίωμα
Πρωτοδικείο εντός 3 μηνών από την απόλυση (Ν. 3198/1955 άρθρο 6 §1 — τρίμηνη αποσβεστική προθεσμία· κωδικοποιημένο στον ΚΕΔ, ΠΔ 62/2025, άρθρο 351)
απόφαση της Επιτροπής Προστασίας Συνδικαλιστικών Στελεχών (άρθρο 15 Ν. 1264/1982) είναι άκυρη — επίμενε στην επαναφορά σου
Έγγραφα που χρειάζεσαι
- Αντίγραφο της έγγραφης καταγγελίας (η απόλυση πρέπει να είναι έγγραφη)
- Μισθοδοτικές καταστάσεις τελευταίων μηνών
- Πιστοποιητικό υπηρεσίας / βεβαίωση εργασίας
- Αποδεικτικά της συνδικαλιστικής σου ιδιότητας (αν ισχύει)
- Οποιαδήποτε αλληλογραφία με τον εργοδότη (emails, γραπτά μηνύματα)
Νομοθεσία
- Ν. 1264/1982 — Συνδικαλιστική προστασία: άρθρο 14 (προστασία & λόγοι απόλυσης μελών ΔΣ), άρθρο 15 (Επιτροπή Προστασίας Συνδικαλιστικών Στελεχών)
- Ν. 4808/2021 — άρθρο 66 (προστασία από απολύσεις: αντιστροφή βάρους απόδειξης & πρόσθετη αποζημίωση· κωδικοποιημένο στον ΚΕΔ, ΠΔ 62/2025, άρθρο 350)· τροποποίηση άρθρου 14 Ν. 1264/1982
- Ν. 3198/1955 — άρθρο 5 (προϋποθέσεις εγκυρότητας καταγγελίας), άρθρο 6 §1 (τρίμηνη αποσβεστική προθεσμία· ΚΕΔ, ΠΔ 62/2025, άρθρο 351)
- Ν. 4443/2016 — Αρχή ίσης μεταχείρισης (απαγόρευση διακρίσεων)