Σύμφωνο Συμβίωσης — Εργασιακά Δικαιώματα

Το σύμφωνο συμβίωσης (Ν. 4356/2015) είναι νομική συμφωνία συμβίωσης, εναλλακτική του γάμου. Από τον Ν. 5089/2024 («Ισότητα στον πολιτικό γάμο», ΦΕΚ Α΄27/16.2.2024) τα ομόφυλα ζευγάρια μπορούν πλέον να συνάψουν πολιτικό γάμο με πλήρη γαμικά δικαιώματα — το σύμφωνο συμβίωσης παραμένει εναλλακτική επιλογή για όσους δεν επιθυμούν γάμο. Στον χώρο εργασίας, αν έχεις σύμφωνο συμβίωσης, δικαιούσαι ακριβώς τα ίδια δικαιώματα με έγγαμους — αλλά πρέπει να τα διεκδικήσεις ενεργά, γιατί πολλά αφεντικά και φορείς δεν τα εφαρμόζουν αυτόματα.

Άδεια για τελετή συμφώνου

Ο εργαζόμενος που συνάπτει σύμφωνο συμβίωσης δικαιούται 6 εργάσιμες ημέρες άδειας με αποδοχές αν εργάζεται με εξαήμερο, ή 5 εργάσιμες ημέρες αν εργάζεται με πενθήμερο — ακριβώς όσες και για γάμο. Αυτή είναι η Άδεια Γάμου και καλύπτει ρητά και το σύμφωνο συμβίωσης (ΚΕΔ / ΠΔ 62/2025 άρθρο 241, προέλευση: Ν. 4808/2021 άρθρο 39). Ενημερώστε τον εργοδότη εγγράφως και προσκομίστε το πιστοποιητικό συμφώνου συμβίωσης.

Άδεια λόγω θανάτου συντρόφου

Ο θάνατος του συντρόφου σε σύμφωνο συμβίωσης ισοδυναμεί νομικά με θάνατο συζύγου για τους σκοπούς της άδειας πένθους. Δικαιούστε τις αντίστοιχες ημέρες άδειας που προβλέπει η ΣΣΕ ή ο εσωτερικός κανονισμός της επιχείρησης για απώλεια συζύγου.

Ασφαλιστική κάλυψη ΕΦΚΑ

Ο σύντροφος σε σύμφωνο συμβίωσης αναγνωρίζεται ως έμμεσο μέλος οικογένειας για την ασφαλιστική κάλυψη του ΕΦΚΑ. Αυτό σημαίνει:

Για να ενεργοποιηθεί η κάλυψη, πρέπει να δηλωθεί ο σύντροφος ως έμμεσο μέλος στον ΕΦΚΑ (με προσκόμιση του πιστοποιητικού συμφώνου).

Γονική άδεια και άδειες φροντίδας

Αν αποκτήσετε παιδί εντός συμφώνου συμβίωσης, ισχύουν πλήρως τα δικαιώματα:

Οικογενειακά επιδόματα

Ο σύντροφος σε σύμφωνο συμβίωσης αναγνωρίζεται για τον υπολογισμό οικογενειακών επιδομάτων που προβλέπονται από ΣΣΕ ή εσωτερικούς κανονισμούς επιχειρήσεων. Ελέγξτε την ΣΣΕ του κλάδου σας — ορισμένες παλαιότερες ΣΣΕ ορίζουν «σύζυγο» χωρίς ρητή αναφορά σε σύντροφο συμφώνου, αλλά μετά τον Ν. 4356/2015 η ερμηνεία πρέπει να είναι ενιαία.

Τι να κάνετε για να ασκήσετε τα δικαιώματά σας

  1. Προμηθευτείτε πιστοποιητικό συμφώνου συμβίωσης από τον Δήμο όπου καταχωρήθηκε
  2. Προσκομίστε αντίγραφο στον εργοδότη σας και στον ΕΦΚΑ
  3. Ζητήστε γραπτώς την αναγνώριση των δικαιωμάτων σας
  4. Αν αρνηθούν: καταγγείλτε στην Επιθεώρηση Εργασίας (1555) — η άρνηση ισοδυναμεί με παράνομη διάκριση

Διάκριση λόγω συμφώνου συμβίωσης = παράνομη

Ο Ν. 4443/2016 απαγορεύει κάθε μορφή διάκρισης στην εργασία βάσει «οικογενειακής κατάστασης». Αν σε αντιμετωπίζουν ως «μη οικογενειάρχη» για σκοπούς αδειών ή επιδομάτων, αυτό είναι παράνομη διάκριση. Μπορείς να ζητήσεις αποζημίωση μέσω αγωγής στο εργατικό δικαστήριο — και μη διστάσεις να το κάνεις.

Νομοθεσία