Γονική Άδεια Ανατροφής Τέκνων

Η γονική άδεια ανατροφής είναι το δικαίωμά σου να απουσιάσεις από την εργασία για να φροντίσεις το παιδί σου. Δεν αποτελεί χάρη των αφεντικών — είναι νόμιμο δικαίωμα που κατοχυρώθηκε πλήρως με τον Ν. 4808/2021 σε εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/1158.

Πόσοι μήνες δικαιούστε

Κάθε γονέας δικαιούται συνολικά 4 μήνες γονικής άδειας — και οι 4 είναι ατομικό και αμεταβίβαστο δικαίωμα:

Και οι 4 μήνες είναι αυστηρά προσωπικοί και αμεταβίβαστοι: κανένας γονέας δεν μπορεί να εκχωρήσει τη γονική του άδεια στον άλλον. Αν δεν την πάρεις, χάνεται. Αυτό το ξεκάθαρο δικαίωμα το κατοχυρώνει ο ελληνικός νόμος — ο Ν. 4808/2021 πήγε πιο πέρα από το ευρωπαϊκό ελάχιστο των 2 μη μεταβιβάσιμων μηνών και έκανε ολόκληρη τη 4μηνη άδεια αμεταβίβαστη.

Η διαφορά ανάμεσα στους πρώτους 2 και τους επόμενους 2 μήνες είναι μόνο θέμα πληρωμής, όχι μεταβίβασης: οι 2 πρώτοι αμείβονται από τη ΔΥΠΑ, οι 2 επόμενοι είναι άνευ αποδοχών.

Προϋπόθεση: 1 έτος στον ίδιο εργοδότη

Το δικαίωμα γεννιέται όταν έχεις συμπληρώσει ένα (1) έτος συνεχόμενης απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη. Προσοχή — μετρούν και οι διαδοχικές συμβάσεις ορισμένου χρόνου: τα αφεντικά δεν μπορούν να σε αποκλείσουν σπάζοντας τη σχέση σε αλυσίδα συμβάσεων.

Αποζημίωση

Για τους 2 πρώτους μήνες, η ΔΥΠΑ καταβάλλει επίδομα ίσο με τον εκάστοτε κατώτατο μισθό (920 €/μήνα από 1.4.2026, ΚΥΑ 8934/2026), πλέον αναλογίας δώρων εορτών και επιδόματος αδείας. Οι υπόλοιποι 2 μήνες είναι άνευ αποδοχών από τον εργοδότη — εκτός αν η ΣΣΕ ή η σύμβασή σας ορίζει κάτι καλύτερο.

Μέχρι πότε μπορείτε να τη χρησιμοποιήσετε

Η άδεια πρέπει να ληφθεί πριν το παιδί συμπληρώσει τα 8 χρόνια (παλαιότερα το όριο ήταν χαμηλότερο).

Πώς να τη λάβετε

Ειδοποίησε εγγράφως τουλάχιστον 1 μήνα πριν την έναρξη της άδειας. Τα αφεντικά δεν μπορούν να αρνηθούν — αυτό δεν είναι συζητήσιμο. Μπορούν να αναβάλουν την έναρξη για έως 2 μήνες μόνο αν αποδείξουν σοβαρή λειτουργική ανάγκη — και πάλι πρέπει να τη δώσουν.

Μορφές λήψης

Η γονική άδεια δεν είναι υποχρεωτικά συνεχόμενη. Μπορείτε να την πάρετε:

• Σε ένα συνεχόμενο διάστημα
• Τμηματικά (σε δύο ή περισσότερες περιόδους)
• Με μειωμένο ωράριο (π.χ. 4 ώρες/ημέρα αντί 8) — το ισοδύναμο σε χρόνο υπολογίζεται αναλογικά

Προστασία από απόλυση

Τα αφεντικά δεν επιτρέπεται να σε απολύσουν επειδή ζήτησες ή παίρνεις γονική άδεια. Απόλυση κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά τεκμαίρεται καταχρηστική και είναι άκυρη. Κατά την επιστροφή σου έχεις δικαίωμα στην ίδια θέση εργασίας ή ισοδύναμη. Αν αντιμετωπίζεις αντίδραση, κατάγγελλε στην Επιθεώρηση Εργασίας και συντονίσου με το συνδικάτο — η συλλογική πίεση έχει αποτέλεσμα.

Υιοθεσία και παρένθετη μητρότητα

Τα ίδια δικαιώματα ισχύουν και για γονείς που αποκτούν παιδί μέσω υιοθεσίας ή παρένθετης μητρότητας. Το 8ετές όριο μετράται από την ημερομηνία ένταξης του παιδιού στην οικογένεια.

Πρακτικές συμβουλές

• Αποθηκεύστε αντίγραφο της έγγραφης αίτησής σας με απόδειξη παραλαβής.
• Αν ο εργοδότης αρνηθεί ή αναβάλλει αδικαιολόγητα, καταγγείλτε στην Επιθεώρηση Εργασίας (τηλ. 1555).
• Για την αίτηση επιδόματος στον ΔΥΠΑ, χρειάζεστε: βεβαίωση εργοδότη, ληξιαρχική πράξη γέννησης, ΑΜΚΑ παιδιού.
• Συντονιστείτε με τον άλλον γονέα — δεν μπορούν και οι δύο να είναι ταυτόχρονα σε γονική άδεια για το ίδιο παιδί.

Νομοθεσία

• ΚΕΔ (ΠΔ 62/2025) άρθρο 231 — Γονική άδεια (προέλευση: Ν. 4808/2021 άρθρο 28)
• Ν. 1483/1984 — Προστασία και διευκόλυνση οικογενειακής ζωής εργαζομένων
• Οδηγία 2019/1158/ΕΕ — Για την ισορροπία επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής