Απασχόληση Ανηλίκων
Η εργασία κάτω των 18 ετών υπόκειται σε αυστηρά όρια που ο νόμος θεσπίζει για την προστασία της υγείας, της ανάπτυξης και της εκπαίδευσης — και τα αφεντικά υποχρεούνται να τα τηρούν. Αν είσαι ανήλικος/η που εργάζεσαι ή γονέας που ανησυχεί για τα δικαιώματα του παιδιού του, αυτά είναι τα βασικά.
Ελάχιστο Όριο Ηλικίας
- Γενικός κανόνας: δεν επιτρέπεται εργασία κάτω των 15 ετών
- Εξαίρεση: κάτω των 15 ετών επιτρέπεται μόνο η συμμετοχή σε πολιτιστικές, καλλιτεχνικές ή συναφείς δραστηριότητες (θέατρο, τηλεόραση, διαφημίσεις κ.λπ.), αποκλειστικά με ειδική άδεια της Επιθεώρησης Εργασίας και για διάστημα που δεν υπερβαίνει τους 3 μήνες. Δεν υπάρχει γενικός κανόνας «ελαφριάς εργασίας» από τα 13 με άδεια γονέα.
Απαγορευμένες Εργασίες για Κάτω των 18
Σε κανέναν/καμία κάτω των 18 δεν επιτρέπεται:
- Βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα (ΒΑΕ): εργασίες με χημικά, βαριές ανυψώσεις, κατεδαφίσεις
- Νυχτερινή εργασία: από τις 22:00 έως τις 06:00 απαγορεύεται απολύτως
- Υπερωρία: δεν επιτρέπεται καμία υπέρβαση ωραρίου
Ωράριο ανά Ηλικία
| Ηλικία | Ημερήσιο όριο | Εβδομαδιαίο όριο |
|---|---|---|
| 15–16 ετών (εφόσον φοιτούν) | έως 6 ώρες | έως 30 ώρες |
| 16–18 ετών | έως 8 ώρες | έως 40 ώρες |
Δεν ισχύει ενιαίο όριο «35 ωρών» για τους 15–18· τα όρια είναι αυτά του παραπάνω πίνακα και διαφοροποιούνται ανάλογα με το αν ο/η ανήλικος/η εξακολουθεί να φοιτά.
Υποχρεωτικό Διάλειμμα
Μετά από 4,5 ώρες συνεχούς εργασίας, η ανήλικος/ος δικαιούται 30 λεπτά διάλειμμα — αυστηρότερο από το γενικό κανόνα (που είναι μετά τις 6 ώρες).
Ετήσια Άδεια
Οι ανήλικοι εργαζόμενοι δεν δικαιούνται περισσότερη ετήσια άδεια από τους ενήλικες. Ισχύει η γενική κανονική άδεια (20 ημέρες σε πενθήμερο / 24 σε εξαήμερο τον πρώτο χρόνο, αυξανόμενη με την προϋπηρεσία), η οποία χορηγείται κατά προτίμηση κατά τις θερινές σχολικές διακοπές, ώστε να μην εμποδίζεται η φοίτηση.
Ιατρική Εξέταση
Πριν αρχίσει οποιαδήποτε εργασία, τα αφεντικά υποχρεούνται να εξασφαλίσουν ιατρική εξέταση του ανήλικου. Επαναλαμβάνεται ετησίως. Χωρίς ιατρική βεβαίωση, η πρόσληψη είναι παράνομη.
Γραπτή Σύμβαση: Υποχρεωτική
Απαιτείται γραπτή σύμβαση με ρητή αναφορά στις ώρες, τον τύπο εργασίας και τις αποδοχές. Η σύμβαση υπογράφεται από τον γονέα/κηδεμόνα αν ο/η ανήλικος/η είναι κάτω των 15.
Μισθός
Ισχύει ο γενικός κατώτατος μισθός και για ανηλίκους — δεν υπάρχει υποκατώτατη βαθμίδα βάσει ηλικίας. Ο υποκατώτατος μισθός για νέους έως 25 ετών καταργήθηκε από 1.2.2019· έκτοτε ο κατώτατος μισθός ισχύει ενιαία για όλες τις ηλικίες, άρα και για τους ανηλίκους. Βλ. Κατώτατος Μισθός για τα τρέχοντα ποσά.
Αν Απασχοληθεί Παράνομα
Αν τα αφεντικά παραβιάσουν τους κανόνες:
- Η Επιθεώρηση Εργασίας διατάσσει άμεση διακοπή της απασχόλησης
- Επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα στον εργοδότη
- Ο/η ανήλικος/η δικαιούται αμοιβή για κάθε ημέρα που εργάστηκε — η παρανομία δεν αναιρεί τις αποδοχές
- Τα αφεντικά δεν μπορούν να εμποδίζουν φοίτηση σε υποχρεωτική εκπαίδευση
Νομοθεσία
- Ν. 1837/1989 — Προστασία ανηλίκων από οικονομική εκμετάλλευση
- Ν. 3144/2003 — Κοινωνικός διάλογος και εργασιακές σχέσεις νέων
- ΠΔ 62/1998 — Μέτρα για την προστασία νέων στην εργασία