Αναγκαστικές Προσλήψεις

Ο νόμος υποχρεώνει ορισμένα αφεντικά να δεσμεύουν θέσεις εργασίας για εργαζόμενους από προστατευόμενες κατηγορίες. Αυτό δεν είναι χάρη ή ελεημοσύνη — είναι εκτελεστή νόμιμη υποχρέωση με διοικητικές κυρώσεις για όσους αρνούνται.

Ποιος Υποχρεούται

Οι διατάξεις του Ν. 2643/1998 αφορούν:

• Ιδιωτικές επιχειρήσεις με πάνω από 50 εργαζόμενους
• Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου
• Επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και ΟΤΑ

Ποσοστώσεις

Ο νόμος επιβάλλει ενιαία ποσόστωση 8% επί του συνόλου του προσωπικού σε κάθε επιχείρηση με πάνω από 50 εργαζόμενους — δεν πρόκειται για κυμαινόμενο ποσοστό «2% έως 8%». Το 8% κατανέμεται εσωτερικά ανάμεσα στις προστατευόμενες κατηγορίες του νόμου, αλλά η συνολική υποχρέωση κάθε επιχείρησης παραμένει 8%. Για την εγγραφή και τις λεπτομέρειες: ιστοσελίδα της ΔΥΠΑ ή αρμόδιο τοπικό υποκατάστημα.

Ποιος Κατατάσσεται στις Προστατευόμενες Κατηγορίες

Ο Ν. 2643/1998 καλύπτει κυρίως:

• Άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ): όσοι διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας 50% και άνω από ΚΕ.Π.Α.
• Οικογένειες θυμάτων και αναπήρων πολέμου ή αστυνομικής/στρατιωτικής υπηρεσίας: όταν η οικογένεια έχει χάσει τον βιοποριστή ή αυτός έχει υποστεί σοβαρή αναπηρία
• Άλλες ειδικές κατηγορίες που ορίζονται στον νόμο

Η Διαδικασία

1. Ο εργοδότης δηλώνει στη ΔΥΠΑ ότι υπάρχει κενή θέση που εμπίπτει στην υποχρεωτική ποσόστωση
2. Η ΔΥΠΑ τηρεί ειδικό μητρώο εγγεγραμμένων προστατευόμενων κατηγοριών
3. Ο εργοδότης αποδέχεται υποψήφιο από το μητρώο της ΔΥΠΑ
4. Αν αρνηθεί αδικαιολόγητα: διοικητικά πρόστιμα για κάθε αδήλωτη θέση

Για εγγραφή στο μητρώο: πιστοποίηση ΚΕ.Π.Α. και αίτηση στο αρμόδιο υποκατάστημα ΔΥΠΑ.

Δικαιώματα Μετά την Πρόσληψη

Η αναγκαστική πρόσληψη δεν δημιουργεί δεύτερης κατηγορίας θέση — δικαιούσαι ακριβώς τα ίδια δικαιώματα:

• Δεν μπορούν να σε απολύσουν ευκολότερα
• Ισχύουν οι ίδιες προθεσμίες και αποζημιώσεις για Αποζημίωση Απόλυσης
• Δικαιούσαι ίσες αποδοχές, άδεια και ασφαλιστική κάλυψη

Εργαζόμενοι ΑμεΑ στο Δημόσιο

Στον δημόσιο τομέα, οι εργαζόμενοι με αναπηρία δικαιούνται μείωση του ωραρίου κατά μία (1) ώρα την ημέρα, χωρίς περικοπή αποδοχών. Το δικαίωμα αφορά όσους είναι τυφλοί, παραπληγικοί/τετραπληγικοί ή νεφροπαθείς τελικού σταδίου, ή έχουν πιστοποιημένη αναπηρία 67% και άνω — δεν πρόκειται ούτε για «εξάωρο» ούτε για παροχή που εξαρτάται από την κρίση ιατρού εργασίας.

Αν ο Εργοδότης Δεν Συμμορφώνεται

Καταγγελία υποβάλλεται στη ΔΥΠΑ ή στην Επιθεώρηση Εργασίας (τηλ. 1555). Οι κυρώσεις είναι ανά αδήλωτη θέση και μπορούν να είναι ουσιαστικές για μεγάλες επιχειρήσεις. Μην αφήνεις τα αφεντικά να αγνοούν αυτή την υποχρέωση — η καταγγελία δεν είναι γκρίνια, είναι εφαρμογή του νόμου.

Νομοθεσία

• Ν. 2643/1998 (άρθρο 2 §1) — Μέριμνα για την απασχόληση προσώπων ειδικών κατηγοριών· ενιαία ποσόστωση 8% για επιχειρήσεις με πάνω από 50 εργαζόμενους (όπως τροποποιήθηκε, μεταξύ άλλων, με Ν. 4611/2019 και Ν. 4765/2021)
• Ν. 4488/2017 — Συμπληρωματικές ρυθμίσεις αναπηρίας και εργασίας
• Ν. 4808/2021 — Σύσταση της Ανεξάρτητης Αρχής «Επιθεώρηση Εργασίας» (πρώην ΣΕΠΕ)
• Κανονισμός ΚΕ.Π.Α. — Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας (αρμοδιότητα ΕΦΚΑ)