Υγεία & Ασφάλεια στην Εργασία

Κάθε εργαζόμενος έχει δικαίωμα σε ασφαλές και υγιεινό εργασιακό περιβάλλον. Η ευθύνη ανήκει κυρίως στον εργοδότη — δεν μπορεί να μεταβιβαστεί στον εργαζόμενο με κανένα συμβατικό τέχνασμα ή εσωτερικό κανονισμό.

Υποχρεώσεις εργοδότη (Ν. 3850/2010)

Εργατικό Ατύχημα — Πλήρης Διαδικασία

Εργατικό ατύχημα είναι κάθε τραυματισμός που συμβαίνει κατά τη διάρκεια ή εξαιτίας της εργασίας — συμπεριλαμβανομένων των ατυχημάτων κατά τη μετάβαση από/προς την εργασία (ατύχημα εν τω μεταβαίνειν / in itinere).

Βήμα προς βήμα

  1. Άμεση ιατρική φροντίδα. Πρώτη προτεραιότητα είναι η υγεία σου. Πήγαινε

    2. σε νοσοκομείο ή ιατρείο — διατήρησε όλα τα έγγραφα (γνωματεύσεις, αποδείξεις).

  1. Ειδοποίηση εργοδότη την ίδια μέρα. Ενημέρωσε τον εργοδότη αμέσως — κατά

    2. προτίμηση γραπτώς (email, μήνυμα) ώστε να τεκμηριωθεί η ειδοποίηση.

  1. Αναγγελία εντός 24 ωρών — για ΟΛΑ τα ατυχήματα. Ο εργοδότης υποχρεούται

    2. (Ν. 3850/2010, άρθρο 43) να αναγγείλει όλα τα εργατικά ατυχήματα εντός 24 ωρών, ηλεκτρονικά, τόσο στην Επιθεώρηση Εργασίας όσο και στον e-ΕΦΚΑ. Δεν αφορά μόνο τα «σοβαρά»: η υποχρέωση ισχύει για κάθε ατύχημα. Ειδικά σε σοβαρό τραυματισμό ή θάνατο, ο εργοδότης οφείλει επιπλέον να ειδοποιήσει την πλησιέστερη αστυνομική αρχή και να διατηρήσει αμετάβλητο τον χώρο του ατυχήματος.

  1. Υπόβαλε τη Δήλωση/Αναγγελία Εργατικού Ατυχήματος. Εσύ (ή εκπρόσωπός σου)

    2. μπορείς να υποβάλεις τη δήλωση εργατικού ατυχήματος ηλεκτρονικά, μέσω των υπηρεσιών της Επιθεώρησης Εργασίας / του e-ΕΦΚΑ. Φέρε μαζί σου: αστυνομική ταυτότητα, ΑΜΚΑ, ΑΜΑ/ΑΦΜ, ιατρικά έγγραφα, στοιχεία εργοδότη.

  1. Παροχές ΕΦΚΑ χωρίς την τριήμερη αναμονή. Για εργατικό ατύχημα δεν ισχύει

    2. ο τριήμερος χρόνος αναμονής της κοινής ασθένειας. Το επίδομα ανικανότητας του e-ΕΦΚΑ ισούται με 50% του τεκμαρτού ημερομισθίου της ασφαλιστικής σου κλάσης, προσαυξημένο κατά 10% για κάθε προστατευόμενο μέλος (με ανώτατα όρια). Παράλληλα, ο εργοδότης οφείλει να καταβάλει τις αποδοχές του πρώτου διαστήματος ανικανότητας (15 ημέρες αν έχεις υπηρεσία κάτω του έτους, 1 μήνα αν πάνω από έτος — ΑΚ 657-658), συμψηφίζοντας το επίδομα του ΕΦΚΑ· έτσι για το αρχικό διάστημα προσεγγίζεις τον πλήρη μισθό σου.

  1. Αστική ευθύνη εργοδότη. Εάν το ατύχημα οφείλεται σε αμέλεια ή παράβαση

    2. κανόνων ασφαλείας, δικαιούσαι να αξιώσεις αποζημίωση βάσει:

Σημαντικό: ακόμη και αν συνέβαλες στο ατύχημα, δεν αποκλείεσαι από αξίωση αποζημίωσης. Το ελληνικό δίκαιο εφαρμόζει συντρέχον πταίσμα (ΑΚ 300) — μειώνεται η αποζημίωση ανάλογα, δεν αποκλείεται εντελώς.

  1. Ποινική ευθύνη εργοδότη. Αν το ατύχημα προκλήθηκε από βαριά αμέλεια ή

    2. παράβαση κανόνων ασφαλείας, ο εργοδότης μπορεί να διωχθεί ποινικά για σωματική βλάβη ή ανθρωποκτονία από αμέλεια. Η μήνυση μπορεί να κατατεθεί στην αστυνομία ή τον εισαγγελέα.

Ιατρός Εργασίας (Ν. 3850/2010)

Ο ιατρός εργασίας δεν εκτελεί κλινικά καθήκοντα — είναι σύμβουλος πρόληψης.

Τεχνικός Ασφαλείας (Ν. 3850/2010)

ΕΥΑΕ — Επιτροπή Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων

Η ΕΥΑΕ είναι το εσωτερικό συλλογικό όργανο των εργαζομένων για τις συνθήκες εργασίας.

Θερμική Καταπόνηση — Δικαιώματα σε Καύσωνα

Οι κίνδυνοι θερμικής καταπόνησης αφορούν ιδιαίτερα εργαζόμενους στην οικοδομή, τη γεωργία, τις μεταφορές και γενικά κάθε εξωτερική ή μη κλιματιζόμενη εργασία.

Υποχρεώσεις εργοδότη κατά καύσωνα:

Υποχρεωτική παύση εργασιών σε καύσωνα. Το Υπουργείο Εργασίας (όχι πια «ΣΕΠΕ») εκδίδει εγκυκλίους που επιβάλλουν υποχρεωτική διακοπή των υπαίθριων και χειρωνακτικών εργασιών (οικοδομές, εργοτάξια, delivery με δίκυκλα κ.λπ.) τις ώρες αιχμής — τυπικά 12:00-17:00 — σε περιοχές και ημέρες υψηλού κινδύνου, με δυνατότητα τηλεργασίας για ομάδες υψηλού κινδύνου. Η Επιθεώρηση Εργασίας ελέγχει και επιβάλλει πρόστιμο έως 2.000 € ανά θιγόμενο εργαζόμενο. Ισχύον πλαίσιο: εγκύκλιος Υπ. Εργασίας 34666/03.06.2024 «Πρόληψη της θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων», με έκτακτες εγκυκλίους ανά κύμα καύσωνα (βάση ΠΔ 105/1995).

Δικαίωμα διακοπής εργασίας: Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, αν η θερμοκρασία στον χώρο εργασίας θέτει άμεσο κίνδυνο για την υγεία (βλ. παρακάτω, δικαίωμα αποχής), μπορείς να αποχωρήσεις χωρίς κυρώσεις.

Δικαίωμα Αποχής από Επικίνδυνη Εργασία

Σταμάτα. Ειδοποίησε. Δεν είσαι υποχρεωμένος/η να κινδυνεύεις.

Δικαιούσαι να αρνηθείς εργασία που εγκυμονεί σοβαρό και άμεσο κίνδυνο για τη ζωή ή υγεία σου (Ν. 3850/2010, άρθρο 45).

Πώς ασκείς το δικαίωμα:

  1. Ενημέρωσε εγγράφως τα αφεντικά για τον συγκεκριμένο κίνδυνο που

    2. αντιλαμβάνεσαι (email, γραπτό μήνυμα ή σημείωμα).

  2. Το βάρος απόδειξης ανήκει στον εργοδότη: εκείνος πρέπει να αποδείξει

    3. ότι οι συνθήκες είναι ασφαλείς πριν απαιτήσει επιστροφή στην εργασία.

  3. Αν τιμωρηθείς ή απολυθείς μετά από άσκηση αυτού του δικαιώματος,

    4. απολαύεις πλήρους προστασίας από τον Ν. 3850/2010 (άρθρο 45) — η απόλυση αυτή θεωρείται καταχρηστική και άκυρη.

  4. Δεν ισχύει το δικαίωμα αν ο κίνδυνος προκαλείται αποκλειστικά

    5. από δική σου υπαιτιότητα.

Πού να Αναφέρεις Παραβάσεις

ΦορέαςΤηλέφωνο / ΔιεύθυνσηΤι αναφέρεις
Επιθεώρηση Εργασίας1555, hli.gov.grΠαραβάσεις ασφάλειας, μη διορισμός ιατρού/τεχνικού, μη χορήγηση ΑΜΠ
e-ΕΦΚΑefka.gov.grΜη αναγγελία εργατικού ατυχήματος, μη ασφάλιση
Αστυνομία / ΕισαγγελέαςΑρμόδια κατά τόπον υπηρεσίαΠοινική μήνυση για σοβαρή αμέλεια που προκάλεσε τραυματισμό

Οι καταγγελίες στην Επιθεώρηση Εργασίας γίνονται δεκτές ανωνύμως. Δεν χρειάζεται να αποκαλύψεις την ταυτότητά σου για να κινηθεί επιθεώρηση.

Ειδικά θέματα

Νομοθεσία