ΕΦΚΑ — e-ΕΦΚΑ
Ο Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ) είναι ο ενιαίος φορέας κοινωνικής ασφάλισης που δημιουργήθηκε με τον Ν. 4387/2016 (σε λειτουργία από 1.1.2017) από τη συγχώνευση ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ και δεκάδων άλλων ταμείων. Με τον Ν. 4670/2020 μετονομάστηκε από την 1.3.2020 σε «Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης» (e-ΕΦΚΑ) και ενσωμάτωσε το ΕΤΕΑΕΠ (Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης και Κλάδο Εφάπαξ Παροχών).
Κλάδοι ασφάλισης
- Κύρια σύνταξη — γήρατος, αναπηρίας, θανάτου
- Επικουρική σύνταξη — συμπληρωματικό ποσό επί της κύριας· για τους
- Υγεία — παροχές σε είδος (ιατροφαρμακευτική περίθαλψη μέσω ΕΟΠΥΥ)
- Υγεία — παροχές σε χρήμα (επίδομα ασθένειας/νοσηλείας)
- Εφάπαξ — μέσω του Κλάδου Εφάπαξ Παροχών του e-ΕΦΚΑ (άρθρο 35
νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας από 1.1.2022 παρέχεται μέσω του ΤΕΚΑ (Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης, Ν. 4826/2021)
Ν. 4387/2016)· δεν ταυτίζεται με το ΤΕΚΑ, που αφορά την επικουρική σύνταξη
Ποιοι ασφαλίζονται υποχρεωτικά
Όλοι οι μισθωτοί ιδιωτικού τομέα ασφαλίζονται υποχρεωτικά από την πρώτη ημέρα εργασίας — χωρίς δοκιμαστική περίοδο, χωρίς αναμονή. Ο εργοδότης δεν μπορεί να αναβάλει ή να αποφύγει την ασφάλιση.
Ειδικές κατηγορίες:
- Ναυτικοί: εντάχθηκαν στον ΕΦΚΑ από 1.1.2017 (άρθρο 53 §1 Ν. 4387/2016)
- Δημοσιογράφοι: ειδικό συνταξιοδοτικό καθεστώς ενσωματωμένο στον ΕΦΚΑ.
- Εικαστικοί / Καλλιτέχνες: ειδικές διατάξεις εντός ΕΦΚΑ.
- Αγρότες / Αγροτικοί εργαζόμενοι: ασφαλίζονται μέσω ΕΦΚΑ (ΟΓΑ ενσωματώθηκε
— η ασφάλισή τους γίνεται πλέον εντός του e-ΕΦΚΑ. Το ΝΑΤ (Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο) διατηρεί αυτοτελή νομική προσωπικότητα μόνο για τις μη-ασφαλιστικές του αρμοδιότητες.
πλήρως) με ιδιαίτερες διατάξεις για εποχιακή εργασία.
Πότε αρχίζει η ασφάλιση
Η ασφαλιστική κάλυψη ξεκινά από τη στιγμή που αρχίζει η εργασιακή σχέση — ακόμη και χωρίς γραπτή σύμβαση, ακόμη και χωρίς να έχει γίνει ακόμα η αναγγελία στο Εργάνη.
Τι γίνεται αν ο εργοδότης δεν σε έχει αναγγείλει:
- Ο εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει αναδρομική ασφάλιση για ολόκληρο το
- Ο ΕΦΚΑ υποχρεώνει τον εργοδότη να καταβάλει τις εισφορές αναδρομικά.
- Το ασφαλιστικό ιστορικό του εργαζόμενου ενημερώνεται αναδρομικά —
- Αν ο εργοδότης αρνηθεί συνεργασία, ο εργαζόμενος καταθέτει **καταγγελία
διάστημα της αδήλωτης εργασίας.
δεν χάνονται οι ασφαλισμένες ημέρες.
στην Επιθεώρηση Εργασίας και τον ΕΦΚΑ** με υποστηρικτικά στοιχεία (payslips, bank statements, μηνύματα, μαρτυρίες συναδέλφων).
Ασφάλιση Οικειοθελών Παροχών
Αν ο εργοδότης χορηγεί οικειοθελείς παροχές — bonus, κίνητρα, δώρα πέρα από το νόμιμο ελάχιστο, επιδόματα συγκεκριμένης θέσης — αυτές υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές (εισφορές επί αποδοχών). Ο εργοδότης δεν μπορεί να αποφύγει τις εισφορές χαρακτηρίζοντας τακτική αμοιβή ως "bonus" ή "δώρο". Ο ΕΦΚΑ διενεργεί τακτικούς ελέγχους μισθοδοσίας και επιβάλλει αναδρομικές εισφορές όπου διαπιστώνει αποκρύψεις.
e-EFKA — Πρόσβαση στα στοιχεία σου
Κάθε εργαζόμενος έχει ατομικό ασφαλιστικό λογαριασμό και πρόσβαση στον e-ΕΦΚΑ μέσω κωδικών Taxisnet: efka.gov.gr
Τι μπορείς να κάνεις διαδικτυακά:
- Δες τις ημέρες ασφάλισης ανά έτος και εργοδότη
- Κατέβασε εκτύπωση ασφαλιστικού ιστορικού (χρήσιμη για αιτήσεις επιδομάτων,
- Δες εκτίμηση υπολογισμού σύνταξης (ανεπίσημη — για προσανατολισμό)
- Υπόβαλε αιτήματα (επίδομα ασθένειας, εξέταση ιστορικού κ.λπ.) ηλεκτρονικά
- Έλεγξε αν οι αποδοχές που δήλωσε ο εργοδότης αντιστοιχούν στο πραγματικό
δάνεια, συνταξιοδότηση)
μισθό σου — αν αναφέρει χαμηλότερα ποσά, πληρώνεις λιγότερες εισφορές και θα πάρεις χαμηλότερη σύνταξη
Σε περίπτωση ασυμφωνίας στοιχείων: κατάθεσε στον ΕΦΚΑ αντίγραφα μισθοδοτικών καταστάσεων (payslips) ή κινήσεων τραπεζικού λογαριασμού.
Μη ασφάλιση — τι κάνω
Αν τα αφεντικά δεν σε ασφαλίζουν, διαπράττουν αδίκημα. Δεν κοιτάς αλλού — κατάγγελλε αμέσως:
- Κατάγγελλε τώρα στην Επιθεώρηση Εργασίας (τηλ. 1555 ή online hli.gov.gr)
- Ο ΕΦΚΑ επιβάλλει αναδρομική ασφάλιση και βαριά πρόστιμα στον εργοδότη — τον κάνει να πληρώσει αυτό που έκλεψε.
- Δικαιούσαι αναδρομική ασφαλιστική κάλυψη για όλο το διάστημα της
- Φύλαξε τώρα οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο: payslips, καταθέσεις μισθού,
και στον ΕΦΚΑ — ανωνύμως αν θέλεις. Κάθε μέρα που αναβάλλεις είναι μέρα που χάνεις.
αδήλωτης εργασίας. Οι ημέρες σου δεν χάθηκαν.
μηνύματα, πρόγραμμα βαρδιών, ρολόι παρουσίας, μαρτυρίες συναδέλφων.
Αν δεν σου δώσουν τα δικαιώματά σου, οργανώσου και διεκδίκησέ τα συλλογικά. Αδήλωτη εργασία σε ένα χώρο δεν αφορά μόνο εσένα — αφορά όλους τους συναδέλφους σου.
Νομοθεσία
- Ν. 4387/2016 — Σύσταση και λειτουργία ΕΦΚΑ
- Ν. 4670/2020 — Μετονομασία σε e-ΕΦΚΑ (1.3.2020) και ενσωμάτωση ΕΤΕΑΕΠ (επικουρική + εφάπαξ)
- Ν. 4808/2021 — Σύγχρονες ρυθμίσεις εργασιακών σχέσεων