Άδεια Ασθένειας
Αν αρρωστήσεις και δεν μπορείς να δουλέψεις, έχεις δικαίωμα αναρρωτικής άδειας με παροχές από τον ΕΦΚΑ. Ο εργοδότης δεν σου κάνει χάρη — εκπληρώνει υποχρέωσή του.
Διαδικασία
- Ειδοποίησε τον εργοδότη το ταχύτερο δυνατό
- Επισκέψου γιατρό και λάβε ιατρική γνωμάτευση
- Υποβόλε γνωμάτευση στον ΕΦΚΑ (ηλεκτρονικά μέσω e-ΕΦΚΑ)
Παροχές
- Πρώτες 3 ημέρες: ο εργοδότης καταβάλλει 50% του ημερομισθίου (ημέρες αναμονής)
- Από 4η ημέρα: ο ΕΦΚΑ καταβάλλει επίδομα ασθένειας
Ύψος επιδόματος ΕΦΚΑ
| Περίοδος | Ποσό επιδόματος ΕΦΚΑ |
|---|---|
| 1–15 ημέρες | 50% του τεκμαρτού ημερομισθίου της ασφαλιστικής κλάσης (με ανώτατο όριο) |
| 16+ ημέρες | 50% του τεκμαρτού ημερομισθίου |
+10% προσαύξηση για κάθε προστατευόμενο μέλος της οικογένειας. Προσοχή: το επίδομα υπολογίζεται στο τεκμαρτό ημερομίσθιο της ασφαλιστικής κλάσης — όχι στον πραγματικό σου μισθό — γι' αυτό συνήθως υπολείπεται του μισθού. Τη διαφορά την καλύπτει ο εργοδότης (δες παρακάτω).
Ελάχιστες ημέρες ασφάλισης για δικαίωμα (μισθωτοί τ. ΙΚΑ): 120 ημέρες εργασίας είτε το
προηγούμενο ημερολογιακό έτος είτε το προηγούμενο 15μηνο — χωρίς να μετρούν οι ημέρες
του τελευταίου τριμήνου του 15μήνου.
Ημέρες αναμονής (Waiting days)
Τις πρώτες 3 ημέρες ασθένειας ο ΕΦΚΑ δεν πληρώνει — είναι οι λεγόμενες «ημέρες αναμονής». Αυτό δεν σημαίνει ότι μένεις χωρίς εισόδημα. Ο νόμος υποχρεώνει τον εργοδότη — χωρίς διαπραγμάτευση, χωρίς «μπορεί» — να σου καταβάλει 50% του ημερομισθίου για κάθε μία από αυτές τις 3 ημέρες (ΑΚ 657–658). Σου το οφείλει.
Προϋπόθεση: να έχεις εργαστεί τουλάχιστον 10 ημέρες στον εργοδότη. Από την 4η ημέρα ο ΕΦΚΑ αναλαμβάνει.
| Ημέρες ασθένειας | Πληρώνει | Ποσό |
|---|---|---|
| 1η–3η | Εργοδότης | 50% ημερομισθίου (ημέρες αναμονής) |
| 4η+ | ΕΦΚΑ | 50% τεκμαρτού ημερομισθίου + 10%/προστατευόμενο μέλος |
| Όλη η περίοδος βραχείας ασθένειας | Εργοδότης (συμπλήρωμα) | Τη διαφορά μέχρι τον πλήρη μισθό (ΑΚ 657–659) |
Αν τα αφεντικά αρνηθούν να πληρώσουν τις ημέρες αναμονής, απαίτησέ το: αγωγή στο εργατοδικείο ή αναφορά στην Επιθεώρηση Εργασίας (τηλ. 1555). Δεν είναι εύνοια — είναι νόμος.
Αν δεν σου δώσουν τα δικαιώματά σου, οργανώσου και διεκδίκησέ τα συλλογικά.
Ο εργοδότης οφείλει να συμπληρώσει τον μισθό σου (ΑΚ 657–659)
Μεγάλη παγίδα: δεν περιορίζεσαι στο 50% του ΕΦΚΑ. Ο Αστικός Κώδικας (ΑΚ 657–658) υποχρεώνει τον εργοδότη να σου καταβάλλει πλήρεις αποδοχές κατά την περίοδο της βραχείας ασθένειας, εφόσον έχεις ήδη προσφέρει τουλάχιστον 10 ημέρες εργασίας:
- έως 15 ημέρες (μισό μήνα) αν βρίσκεσαι στον πρώτο χρόνο εργασίας
- έως 1 μήνα για κάθε επόμενο έτος υπηρεσίας
Από το ποσό αυτό ο εργοδότης δικαιούται να συμψηφίσει (αφαιρέσει) μόνο ό,τι σου κατέβαλε ο ΕΦΚΑ (ΑΚ 659). Καθαρό αποτέλεσμα: για αυτή την περίοδο κρατάς πλήρη μισθό — ο ΕΦΚΑ βάζει το μερίδιό του, ο εργοδότης τη διαφορά. Δεν είναι φιλοδώρημα· είναι υποχρέωση.
Διαφορά ασθένειας vs εργατικού ατυχήματος
Αν τραυματιστείς στη δουλειά ή κατά τη μετάβαση από/προς αυτή, πρόκειται για εργατικό ατύχημα — και τα δικαιώματά σου είναι πολύ καλύτερα από την απλή ασθένεια:
| Κοινή ασθένεια | Εργατικό ατύχημα | |
|---|---|---|
| Ημέρες αναμονής | 3 ημέρες (εργοδότης 50%) | Καμία — ΕΦΚΑ πληρώνει από ημέρα 1 |
| Ύψος επιδόματος | 50% ημερομισθίου | 100% ημερομισθίου |
| Ευθύνη εργοδότη | Όχι (κατά βάση) | Αστική ευθύνη αν υπάρχει αμέλεια |
Τι πρέπει να κάνεις σε εργατικό ατύχημα:
- Ειδοποίησε αμέσως τον εργοδότη
- Ο εργοδότης υποχρεούται να αναγγείλει το ατύχημα στον ΕΦΚΑ μέσα σε 24 ώρες
- Αν δεν το κάνει, μπορείς να το αναγγείλεις ο ίδιος
Δες επίσης: Υγεία & Ασφάλεια
Μακροχρόνια ασθένεια
Το επίδομα ασθένειας του ΕΦΚΑ χορηγείται με βάση ημέρες (όχι μήνες), ανάλογα με τον συσσωρευμένο χρόνο ασφάλισης: έως 182 ημέρες για ασθένεια μέσα σε ένα έτος, και έως 360 ημέρες ή έως 720 ημέρες για την ίδια πάθηση, εφόσον πληρούνται οι αντίστοιχες προϋποθέσεις ασφάλισης.
Μετά τη λήξη του επιδόματος:
- Υποβάλλεις αίτηση αναπηρίας στα ΚΕΠΑ (Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας)
- Αν η αναπηρία αξιολογηθεί σε 67% και άνω, μπορεί να δικαιωθείς σύνταξη αναπηρίας
Κατά τη διάρκεια της ασθένειας, η σύμβαση εργασίας αναστέλλεται (δεν λύεται). Τα αφεντικά δεν μπορούν να σε απολύσουν επειδή απουσιάζεις λόγω ασθένειας: η απουσία λόγω βραχείας ασθένειας δεν αποτελεί λόγο απόλυσης (ΚΕΔ άρθρο 349, βάση Ν. 3986/2011 άρθρο 40). Απόλυση αποκλειστικά λόγω ασθένειας είναι καταχρηστική και ακυρώσιμη — η αντίσταση μπορεί να σου δώσει ακύρωση της απόλυσης και επαναπρόσληψη.
Νομοθεσία
- ΑΝ 1846/1951 — ΙΚΑ (τώρα ΕΦΚΑ)· ελάχιστες ημέρες ασφάλισης & διάρκεια επιδόματος ασθενείας
- Ν. 4387/2016 — ενοποίηση ΕΦΚΑ, ασφαλιστικές παροχές ασθένειας
- ΑΚ 657–659 — υποχρέωση εργοδότη να καταβάλλει πλήρεις αποδοχές κατά τη βραχεία ασθένεια, με συμψηφισμό του επιδόματος ΕΦΚΑ (κωδικοπ. ΚΕΔ, ΠΔ 62/2025, άρθρα 10–11)
- ΑΝ 178/1967 — αποδοχές εργατοτεχνιτών κατά τη βραχεία ασθένεια
- Ν. 3986/2011, άρθρο 40 — η απουσία λόγω βραχείας ασθένειας δεν είναι λόγος απόλυσης (ΚΕΔ άρθρο 349)